W 2025 roku Instytut Kaszubski w Gdańsku, we współpracy z Pomorską Izbą Rzemieślniczą Małych i Średnich Przedsiębiorstwa i Muzeum Gdańska, przy wsparciu Międzynarodowych Targów Gdańskich, rozpoczął działania na rzecz wpisania tradycji rzemieślniczych i praktyk kulturowych związanych z Jarmarkiem św. Dominika na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Dnia 20 marca 2026 r. o godz. 17:30 w Muzeum Gdańska, przy ul. Długiej 46/47 w Sali Ratuszowej odbyły się konsultacje społeczne, podczas których można było podzielić się swoją opinią, historią i spojrzeniem na tradycje Jarmarku św. Dominika.
Niematerialne dziedzictwo kulturowe to wszystko, co przekazujemy z pokolenia na pokolenie – tradycje i przekazy ustne, w tym język; sztuki widowiskowe, zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne; wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata; umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.
W 2011 roku Polska przystąpiła do Konwencji UNESCO z 2003 roku, która chroni takie dziedzictwo m.in. przez tworzenie Reprezentatywnej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Dzięki temu możemy zachować to, co jest dla nas ważne i dzielić się tym z innymi.
W Gdańsku już mamy jeden wpis na liście – muzykę carillonową.
To pytanie od wielu miesięcy towarzyszy mieszkańcom Gdańska, rzemieślnikom, wystawcom i wszystkim tym, dla których Jarmark św. Dominika jest czymś więcej niż tylko wydarzeniem handlowym. Inicjatywa wpisu Jarmarku na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego ma charakter oddolny – wyrasta z głosów depozytariuszy, którzy Jarmark współtworzą i pielęgnują jego tradycję od pokoleń.
Depozytariusze to osoby i środowiska, które aktywnie podtrzymują, praktykują i przekazują dalej daną tradycję. W przypadku Jarmarku św. Dominika są to m.in. rzemieślnicy, wystawcy, artyści oraz inni uczestnicy, którzy od lat współtworzą Jarmark, dbają o jego ciągłość i przekazują wiedzę oraz umiejętności kolejnym pokoleniom.
Obecnie prowadzone są kwerendy archiwalne, badania terenowe, rozmowy oraz ankiety wśród rzemieślników, mieszkańców Gdańska i osób odwiedzających Jarmark. Chcemy poznać różne perspektywy i odpowiedzieć na pytanie, czym Jarmark św. Dominika jest dziś oraz jakie znaczenie ma dla lokalnej społeczności.
Jeśli masz ciekawą historię, fotografie lub pamiątki związane z Jarmarkiem św. Dominika i chciałbyś się nimi podzielić lub chciałbyś dowiedzieć się więcej o inicjatywie wpisu, to zachęcamy do kontaktu: dziedzictwo@jarmarkswdominika.pl
